KORGAN'IN TARİHÇESİ
Bölgenin ilk egemen halkı Halip,Kolk ve Kokur lar'dı.Bölgede daha sonra Tibarenler ve Mosklar M.Ö. 8. yuzyıl sonlarına kadar Büyük Kapadokya'nın Güneydoğu Bölgesinin hakim unsurlarını teşkil ediyorlardı. Bunlar Kimmer-İskit akınları sırasında Pont Kapadokya'sının dağınık bölgesine sığınmışlar sonraki yıllarda da sahil ve iç kesimlerine yerleşmişlerdir.
Kalipler ve Mitridatlar en kuvvetli çağlarında demir madenlerini işletiyorlardı.Bu madenler Ordu ve Giresun topraklarında çıkartılıyordu. Ordu'ya ait Çambaşı Yaylası'nın bazı mıntıklarında ve Korgan'da Tartarcık Köyü sınırları içersinde bulunan ve halen de yine maden ormanı ile anılan mıntıkada ve Korgan'ın bazı yaylalarında ve özellikle Yalman civarında demir cüruflarına ve işletilmiş maden yataklarının izlerinin bulunması Kalipler'in ve Mitridatlar'ın M.Ö 12.yüzyılda buralarda yaşadıklarını göstermektedir.
Bu kavimlerin bir kısmı vaktiyle ovalarda yaşayan kuvvetli ve az çok medeni topluluklara mensuptu. Birbirini takip eden istilalar dolayısıyla eski yurtlarından ayrılıp yavaş yvaş kuzeye çekilmiş, sahil boyunca uzayan dağlar arasındaki vadilere yerleşmişler araziden de azmi şekilde yararlanarak çıkılması güç kayalar üzerinde barınaklar ve mağaralar açarak buralarda yakınlarındaki kavimlerle de temasları kesildiğilden git gide barbarlaşmışlardır. Korgan ilçesinin muhtelif bölgelerinde bu gibi suni barınaklara rastlamak mümkündür. Yalman'daki Yalman Kayası ve şu anda ağzı kapalı durumda olan mağaraları, Karakoyunlu Mahallesi'ndeki kayalık bölge ve burada bulunan mağaralar, Tatarcık Köyü sınırları içersinde bulunan Kala Kayası ve mağara bunlar arasında sayılabilir.
Persler devrinde 1. Daryus'un M.Ö. (522-485) bu toprakları idare edebilmek için Satraplıklara ayırdığı ve dört adet biirinci derecedeki Satraplıktan biri olan Pont Kapadokya'sı Korgan topraklarını içine almış oluyordu.
Pont Kırallığı'nın çeşitli değişikliklerine de mağruz kalan bu bölge üç asıra kadar yine bu kırallıkla idare edilmiş 1. Polemon'un hükümet merkezini Fatsadan biraz doğuya kaydırarak bugünkü Bolaman'a yerleşmesi ile devam etmiştir. Korgan'ın Terzili Köyü topraklarından doğarak Bolaman mevkiinden denize dökülen ırmak adını 1. Polemon'dan almıştır.
Anadolu Selçuklu Devleti'nin Kösedağ Savaşı'ndan sonra parçalanması ile Sivas ve çevresi 1327-1380 yılları arasında hüküm süren Eratna Beyliği ve bu beylikten sonra kurulan Kadı Burhaneddin Devlet'i zamanında da Ordu ilinin yayla bölgeleri gibi Korgan topraklarının büyük birkısmıda Kadı Burhanettinin idaresine geçmiştir. Kadı Burhaneddin Devleti'nin son yıllarına doğru Mesudiye bölgesinde kuvvetlenen ve Kadı Burhaneddin'e bağlılığını sürdüren Hacıemiroğlulları'ndan Süleyman Bey'in, Niksar'da hükümet kuran Taceddinoğulları ile yaptığı savaş neticesinde Taceddinoğulları malüp olmuş bu suretle Korgan'ın Niksar'a yakın kısımlaryla Niksar ve çevresi Süleyman Bey'in idarsi altına girmiştir. Ancak bu durum fazla devam etmemiş Yıldırım Beyazıt 1398 yılında Sivas, Canik (Samsun) ve Ordu topraklarına girerek bu bölgeleri Osmanlı Devleti topraklarına katmayı başarmıştır.Bu durum karşısında Hacıemiroğulları bu topraklarda eski derebeyliklerine devam edemeyeceklerini anlayarak Timur'a sığınmışlardır. Korgan ve çevre toprakları bu tarihten sonra tamamen Osmanlı idaresi altında kalmıştır.
Korgan Fatsa'nın bir bucağı olarak yıllarca varlığını devam ettirdikten sonra 1 Haziran 1958'de belediye, 1 Nisan 1960 Cuma günü de kaza yapılarak ilçe merkezi haline getirilmiştir.
KARAKOYUNLU MAHALLESİ:
Karakoyunlu Mahalles'ine ilk yerleşim ço keski tarihlere uzanmaktadır. Bazı söylentilere göre Güney Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulan Karakoyunlu Devleti'nin en büyük hükümdarı ve asıl kurucusu olan Kara Yusuf 13 Kasım 1920 tarihinde ölmüştür. Türk tarihinin de dikkate değer kişilerinden olan Kara Yusuf'un ölümünden sonra dağılmaya başlayan Karakoyunlu Devleti'nin halkı göçebe hayatı yaşamaktadır. Bu hayata alışkın oldukları için Güneydoğu'da eski huzur ve sükunetin Kara Yusuf'tan sonra kaybolması ile birlikte önce Içanaolu ve bazılarınında zamanala karadeniz in çeşitli bölgelerine kadar göç ettikleri söylenmektedir.
Önce Ankara'nın yakın bir bölgesine oradan ilçemizin Yalman mıntıkasına daha sonra da Karakoyunlu Mahallesi'nin bulunduğu yere göç eden bu göçmenler buraya yerleşerek bir köy meydana getirmiş ve 1969 yılında ise ilçeye bağlı bir mahalle haline gelerek adını hiç değiştirmeden günümüze kadar gelmiştir. 550 yıldan fazla bir zamandan beri burada yaşayan bu insanlardan öncekiler hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak milattan önce 8. ve 7. yüzyıllarda Kimmerlerin çeşitli istilalardan korunmak için çıkılması güç kayalar üzerine barınaklar ve mağaralar açarak buralarda yaşadıklarının biliyoruz. İşte Karakoyunlu Mahallesi'nin batısındaki yüksek kayalar üzerinde bulunan mağaralar bu insanların çok eski tarihlerde burada yaşadıklarını göstermektedir. Bundan da anlaşılıyor ki Karakoyunlu Mahallesi çok eski tarihlerde bile yaşamın var olduğu yerleşim bölgelerindendir.
Mahalle ilçenin güneyinde yer almaktadır. Doğusunda Bolaman Irmağı ile Durali ve B.Akçakese, güneyinde Aşağı Kospınar köyleri batısında Sarıalıç ve kuzeybatısında yeni pınar Mahalleriyle çevrilidir. Mahalle merkezi ilçeye 2 km uzaklıkta olup ilçeyle Karakoyunlu Mahallesi arasında Yenipınar Mahallesi yer almaktadır. Karakoyunlu Mahallesi'ne ulaşabilmek için 2 km yolun büyük bir bölümü Yenipınar Mahallesi topraklarından geçer.
YENİPINAR MAHALLESİ:
Korgan yöresinin en eski yerleşim birimlerinden biridir. İlk yerleşimin ne zaman olduğu bilinmemekle beraber çok eskilere dayandığı muhakkaktır. Mahallenin Keşlik mevkii, yerleşim yapılan ilk yerdir. Burada yerleşen ailelerin bir kısmı daha sonraları mahallenin Bük mevkiine yerleşerek çoğalmıştır. Merkezi teşkil eden Hamitli ve Hacıfettah sokaklarına, Adana'ya gelen Oğuz Boylarından bazı topluluklar gelerek yerleşmiş ve bu yörenin tamamen Türklerin eline geçmesini sağlamıştır. Daha sonraları ise Danişmendlilerin eline geçmiştir. Danişmendlilerin bu yöredeki güçlerini kaybetmeye başlaması ve 1178 yılından sonra Anadolu Selçuklu Sultanı 2. Kılıçarslan'ın hükümdarlığını ilan etmesi üzerine bütün Korgan ve çevresiyle birlikte Yenipınar Mahallesi de 2. Kılıçarslan'ın idaresi altına girmiştir. 1398 yılından sonra Osmanlı topraklarına katılmış olup oradan günümüze kadar bu şekilde gelmiştir. Mahallenin geçmiş dönemlerde Rumların da yerleşim bölgesi olduğu Rumlar ve Alevilerin burada bir arada yaşadıkları bilinmektedir. Bugün bu mahallenin çe şitli bölgelerine yerleştiği biline en eski ailelerden başlıcaları şunlardır.
Hacıimamoğulları ve İshakoğulları önce Keşlik daha sonra Bük sokağa, Çemiçoğulları Hacfettah Sokağa Kadıoğulları Hamitli ve Bük sokağa, Beyli kadısı 1680-1700 yıllarında yukarı Köy sokağa yerleşmişlerdir.
Yenipınar Mahallesi ilçenin güneydoğusunda yer alır. Mahallenin doğusunda Bolaman Irmağı Güneyinde Karakoyunlu, Kuzeyinde Yazıcı mahallesi, Çamlı beldesiyle batısından Korgan ilçesinin merkezi bulunmaktadır. İlçe merkezinden çıkıldığında hemen Yenipınar Mahallesi'ne girilir. Mahallenin ilçe merkezine uzaklığı 3 km.dir.
YAZICI MAHALLESİ:
Yazıcı Mahallesi'nin ilçeyle birikte bir geçmişe sahip olduğu sanılmaktadır. Korgan ilçe olmadan önce Yazıcı Mahallesi şimdiki adı "Çamlı" olan Geci Köyü'ne bağlıydı. O zamanlar adı "Gemenus" olarak geçiyordu. 1969 yılında Korgan ilçesinin bir mahallesi durumuna getirilen köyün yeni adı "Yazıcı Mahallesi" olarak belirlendi.
Mahalleye çok değişik yerlerden gelerek yerleşim kurulmuştur. İlk yerleşenler Çamlı Köyü'nden gelen Hamzaoğlu Ramadan Ağa ve Çörüzoğlu'dur. Bunlar Çamlı Köyü'nden gelerek Yazıcı Mahallesi'ne yerleşmişlerdir. Bunlardan başka Hacıhasan silalesi Trabzon'dan Aybastı'ya oradan Aşağı Kospınar'ın Başköy mevkiine oradan da Yazıcı Mahallesi'ne geldikleri bilinmektedir. Kalaycıoğulları ve Mindiloğulları Trabzon, Bayraktaroğulları Tokat'ın Çahraz Sarıoğlanlar Fatsa'nın Karahamza Köyü'nde gelerek bu mahallenin muhtelif yerlerine yerleşmişlerdir. Bu ailelerin buraya gelerek yerleştikleri zaman hakkında kesin bir tarih mevcut değildir.
Yazıcı Mahallesi'nin kuzeyinde Çiftlik Belde'si, doğusunda Çamlı Beldesi batısında Tepe Mahalle ve güneyinde Yenipınar Mahalleleri vardır. Korgan'ın bütün köyleri de dahil olmak üzere derli toplu yerleşim birimi olarak Dip ve Tepe Mahalle'den sonra Yazıcı Mahallesi gelmektedir. İlçce merkezinden uzaklığı 2 km dir. Çamlı Beldesi ve Yeniköy Köyü'ne geçen anayol bu mahalle üzerinden geçer. Yol ve ulaşım bakımından bütün sorunlarının hemen hemen halleden mahallerden biridir. Mahalle beş sokaktan meydana gelmiş olup sokak aralarındaki yol bağlantıları tamamen sağlanmıştır. Mahalleye her türlü araçla ulaşım yapma imkanı mevcuttur.
DİP VE TEPE MAHALLE:
İlçenin merkezini teşkil eden dip ve tepe mahallelerdir. Ilçe merkezinde bulunan ana yol bu iki mahalleyi birbirinden ayırmaktadır. Ilçenin merkezini teşkil eden bu iki mahallenin tarihi açıdan önem taşıyan hiç bir özelliği yoktur. Zira Korgan'ın merkezini teşkil eden bu ilçenin oluşumu 1800 tarihinden sonra başlamıştır.
Dip mahalleye yerleşen Korganoğulları 550 yıl önce İran'ın Hazar Denizi kıyılarında (Horasan) bulunan "Gorgan" yöresinden buraya geldikleri ve ilçeye "Korgan" adının verilme sebeplerinden birinin de bu olduğu rivayet edilmektedir.
Türklerin yeni müslüman olmaya başladığı dönemlerde Horasan bölgesindeki "Gorgan" adı verilen yerden kalkarak Erzurum, Sivas, Tokat ile daha sonra Niksar'a gelen bu aşiret son olarak Korgan'a yerleşmiştir. Ancak onların bu yöreye yerleşmelerinden önce burada çeşitli kabile göçlerin olduğu muhakkaktır.
Bu büyük aşiretlerin gelmesi ile buradaki halk baskı altına girmiş zaten geçim derdinde olan bu insanlar buna baş kaldıramamıştır. Çok yakın tarihe kadar devam eden bu dönemin halkın üzerindeki etkisi hala silinmiş değildir. İlçenin bugünkü merkezinde ve çevre mahallelerinde oturan bu kişiler herşeye el koyar, bütün işlerinde çalıştırır, bu durumlara baş kaldıranları da çeşitli şekillerde cezalandırırlardı. Eğer çeşitli şekillerde çalıştırılan kişilere bir ücret verilmesi gerekirse verilen en değerli ücret bir tas tuzdan ibarettir. Daha önce Fatsa'ya bağlı olan ilçenin yönetimi aynı kişilerin idaresine bırakılmıştır.Ancak muhtarlığı döneminde üstün bir gayret sarfederek önce bir pazar yeri kurulmasını, daha sonra ise ilçe olmasını sağlayan, "Kemal Hoca", resmi makamların burada kurulmasına vesile olmuş, halkın ezilmemesini ve devlet yetkisinin kullanılmasını sağlamıştır.
Buranın bilinen en eski aileleri ise Korganoğulları, Sarıhocalar (Kirazoğulları), Tokat'tan Sivas'ın Kongan ilçesinden gelen Kemal hocalar Molla Veliler (daha sonra Hacıkadıoğlu namını aldı) ve daha sonra Çayıralan'dan gelen Kerimoğullarıdır.
Dip ve Tepe Mahalle ilçe merkezini teşkil eden iki mahalledir. Merkezin kurulu olduğu bu mahallelerin yine büyük bir bölümleri merkez dışına taşmaktadır.
Korgan ilçe merkezini teşkil eden tepe mahallenin doğusunda Çiftlik Beldesi ve Yazıcı Mahallesi, güneydoğusunda Yenipınar, güneyinde Sarıaliç Mahallesi, batısında Aşağı ve Yukarı Yaylacık ile Kumru ilçe sınırı, kuzeyinde Fatsa ilçe sınırı bulunmaktadır.
Merkez olmasından dolayı Dip ve Tepe Mahalle ulaşım bakımından son derece rahattır. Fatsa'dan gelerek ilçeye ulaşan ana yol asfalttır. Bu yol ilçe merkezinin en üst başına kadar giderek ilçeyi ikiye ayırmaktadır. Yolun doğu yakasında kalan bölüm Tepe mahalle, batı yakasında kalan bölüm ise Dip mahalle olarak adlandırılmıştır.
AŞAÃ?I YAYLACIK MAHALLESİ:
Yörenin en eski yerleşim yerlerinden biridir. Selçuklu döneminden önce kurulu olduğu söylenmekt edir.Mahallenin kurulu olduğu Anaç Düzü'nde bu dönemlere ait mevziler, mezar taşları ve tarihi mermer kalıntıları mevcuttur. 1960 yılında yıkılan ve yörenin en eski camisi olan cami yine selçuklu mimari tarzında yapılmıştır.(1200)
Buraya fetih içn gelen ve Melikgazi'nin komutanlarından olan Anaç ismindeki komutan burada şehit edildiğinden köyün bulunduğu düzlüğe "Anaç Düzlüğü"adı verilmiş olup bu şahsın türbesi halen aynı yerde bulunmaktadır.
Zaman zaman çeşitli göçlerin istilasına maruz kalmasına rağmen , yerleşim bölgelerini iyi koruyan köylüler dış göçlere karşı burayı korumuşlar ve dışarıdan gelen bu insanları kabul etmemişlerdir. Halen Durali köyünde bulunan Alaybeyoğulları ilk defa bu yöreye geldiklerinde Aşağı Yaylacık Mahallesi'ne yerleşmek istemişler fakat köyün yaşlı kadınlarından biri "Şayet bu köyü koruyacak erkek kalmadı ise biz kaadınlar bu işi yaparız."diyerek bu sancağı köyün ortasına dikmiş ve erkeklerin de dış göçlere karşı köyü korumalarını sağlamış ve gelenleri buradan kovmuşlardır.Buranın birçok defalar orduların yerleşim yeri olduğu ve yine birçok ölünün ve bilginin bulunduğu bir yer olduğu söylenmektedir.
1. Mahmut zamanında yukarı yaylacık mahallesi Aşağı yaylacık mahallesinden ayrılmıştır.Söylentilere göre halen Yukarı Yaylacık'ta bulunan bazı aileler kalabalıklaşınca huzursuzluk yaratmaya başlamışlar.Bunun üzerine Aşağı Yaylacık'ta bulunan dört aile reisi bir mazbata yazarak İstanbul'daki padişaha durumu bildirmiş. Padişahın fermenı ile Yukarı Yaylacık Mahallesi Aşağı Yaylcık Mahallesi'nden ayrılmıştır.
Halen burada yaşayan ve buranın en eski aileleri; Hatipoğulları, Ispanoğulları ve Caferoğulları'dır. Bir çok aile de buradan göç etmiştir.
Buranın geçmiş dönemlerde önemli bir yerleşim yeri olmasındaki sebeplerden biri de iç kesimden geçen ve Akçay'dan başlayarak Kumru, Aybastı ve Gölköye ulaşan "Karayol Boğazı" adlı yolun buradan geçmesi olduğu söylentileridir.
Aşağı Yaylacık Mahallesi Korgan ilçesinin batısında yeralır.. Doğusunda Korgan deresi, Kuzeyinde Korgan ve Kumru derelerinin kesiştiği nokta, güneyinde Yukarı Yaylacık Mahallesi ve batısında Kumru ilçe sınırı ile çevrilidir. Ilçe merkezinden çıkıldığı zaman mahalleye ulaşabilmek için Dip mahalle geçilerek Korgan deresine ulaşılır. Köprü geçildikten sonra mahalleye girilmiş olur. Mahellenin ilçe merkezinden uzaklığı 6 km. dir. İlçeyi Kumru'ya bağlayan yol bu mahalle üzerinden geçmektedir. Her zaman ulaşım sağlamak mümkün omasa bile Kumru ilçesine en yakın ve kestirme bir yoldur. Mahalleye ulaşım tamamen sağlanmış durumdadır.
SARIALIÇ MAHALLESİ:
Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Batum'dan gelerek Karadeniz kıyılarında çeşitli bölgeler yerleşen bu göçmen halk zamanla iç kesimlere doğru girmeye başlamıştır. 1878 yılında Fatsa'dan gelen 6 aile de Sarıaliıç bölgesine yerleşti. Çevrenin ıssız olması ve yerleşmelerini kolaylaştırdığından çok çabuk çoğalarak bir köy meydana getiren bu halk "Tahnal" adıyla bir köy kurdu. Bu adın köye ait köye ait Yazlık Mahallesi'nde Tahflan ağacının çok olmasından geldiği sanılmaktadır. İlçeye diğer köylere nazaran yakın olması sebebiyle 1969 yılında mahalle durumuna getirilen Tahnal köyünün adıda "Sarıalıç" olarak değiştirildi.
Sarıalıç Mahallesi ilçenin güneyinde yer alır. İlçeye en uzak mahalle durumda olan Sarıalıç'ın kuzeydoğusunda Dip Mahalle, doğusunda Karakoyunlu, Kuzeybatısında Yukarı Yaylacık mahalleleriyle batısında Kumru ilçe sınırı ve güneyinde Yukarı Kospınar köyleriyle çevrilidir. İlçeye en yakın sınırı 3 km. En uzak sınırı 7 km'dir. Kuzeyden güneye doğru 4 km engebeli bir arazi üzerinde kurulmuş olup ilçeden mahalle merkezine 5 km'lik bir yol vardır.
Yukarı Yaylacık Mahallesi
24 Ekim 2009 Cumartesi
YUKARI YAYLACIK MAHALLESİ Belediye Taş Ocağı:Mahmut Ali AKKİRAZ'ın Korgan'a En Önemli Hizmeti
http://video.yahoo.com/watch/4740422/12661861
YUKARI YAYLACIK MAHALLESİ
YUKARI YAYLACIK MAHALLESİ
18 Eylül 2009 Cuma
16 Eylül 2009 Çarşamba
Kaydol:
Yorumlar (Atom)